Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği

KAKS ve TAKS nedir? Emsal ve inşaat alanı hesaplama

İmar durumundaki emsal (KAKS) ve TAKS değerleriyle ne kadar inşaat alanı yapabileceğinizi, taban oturumunu ve emsal harici alanların %30 sınırını hesaplayın.

Araç 02Planlı Alanlar md. 4, 5/8, 22

Emsal, TAKS ve %30 emsal harici kontrolü

İmar durumundaki değerleri girin; emsale esas alanı, en büyük taban oturumunu ve emsal harici alanların %30 sınırını görün.

KAKS ve TAKS nedir?

KAKS (katlar alanı katsayısı), imar dilinde emsal olarak da bilinir: yapının inşa edilen tüm kat alanlarının toplamının imar parseli alanına oranıdır. TAKS (taban alanı katsayısı) ise taban alanının, yani yapının tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerindeki izdüşümünün imar parseli alanına oranıdır (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 4).

Emsal nasıl hesaplanır?

Emsal (KAKS), yapının emsale konu tüm kat alanları toplamının imar parseli alanına oranıdır. Emsale esas alan = parsel alanı × emsal. Örneğin 500 m² parselde E=1,50 için emsale esas alan 750 m²'dir.

TAKS (taban alanı katsayısı), binanın oturumunun parsel alanına oranıdır. En büyük taban oturumu = parsel alanı × TAKS; 500 m² parselde TAKS=0,40 için 200 m². Taban alanı ve emsal net imar parseli alanı üzerinden hesaplanır (md. 5/5).

Uygulama imar planında TAKS açıkça belirlenmemişse ayrık veya blok nizamda TAKS %40'ı geçemez; KAKS verilip TAKS verilmeyen parsellerde yapı yaklaşma mesafelerine göre uygulama yapılır ve TAKS %60'ı geçemez (md. 5/6, 1/7/2026 değişikliği).

%30 emsal harici sınırı

Yönetmeliğin 5. maddesinin 8. fıkrasına göre, 22. madde veya idarelerin imar yönetmelikleriyle getirilen emsal harici alanların toplamı, parselin toplam emsale esas alanının %30'unu aşamaz. 750 m² emsale esas alanda bu sınır 225 m²'dir.

Kritik ayrım bodrum kattır: bodrumdaki zorunlu otoparkın 2 katı ile sığınak, merdiven, asansör ve teknik hacimlerin asgari alanları %30 hesabına girmez (md. 5/8). Aynı alanlar zemin üstündeyse ya da bu sınırları aşıyorsa %30'a dahildir.

%30 sınırına giren başlıca emsal harici alanlar (md. 22)

  • Kat ve ara sahanlıkları dahil açık veya kapalı merdiven evi, açık çıkma şartını taşıyan balkonlar ve açık havuzlar — bağımsız bölüm net alanının %20'sini geçmemek kaydıyla
  • Zemin üstündeki otopark alanları ile bodrumda zorunlu otoparkın 2 katını aşan otopark
  • Zemin üstündeki sığınak, teknik hacimler (ısıtma, soğutma, tesisat, su deposu, arıtma, trafo, jeneratör, hidrofor) ve bodrumda asgari alanı aşan kısımlar
  • Zorunlu kapıcı dairelerinin toplam 70 m²'si
  • Atrium ve galeri boşlukları
  • Tamamı toprak altındaki bodrumlarda, bağımsız bölüm net alanının %50'sini geçmeyen depo eklentileri
  • Bodrumdaki ortak yönetim, toplantı, spor ve sosyal mekânlar — emsale konu alanın %5'ini ve 1000 m²'yi geçmemek kaydıyla
  • Mescit, çocuk oyun alanı ve çocuk bakım ünitelerinin md. 5/8 muafiyetini aşan kısımları
  • 60,50 m'den yüksek binalarda yalnızca tesisat için oluşturulan tesisat katları

%30 hesabına dahil edilmeyen alanlar (md. 5/8, 1/7/2026 değişikliği dahil)

  • Bodrumda: zorunlu otopark alanının 2 katı
  • Bodrumda: sığınak, asansör boşlukları, merdivenler, bacalar, şaftlar, ışıklıklar, ısı ve tesisat alanları, yakıt ve su depoları, jeneratör ve enerji odası, kömürlüklerin asgari alanları
  • Bodrumda: ortak alan niteliğindeki mescit ve müştemilatın konutlarda 150 m²'si, konut dışı yapılarda 300 m²'si
  • Bodrumda: bütün cepheleri gömülü, ortak alan niteliğindeki otopark alanları ve md. 22'deki tamamen gömülü ortak alanlar
  • Bodrumda: ticari amaç içermeyen ortak çocuk oyun alanı ve çocuk bakım ünitelerinin toplam 100 m²'si
  • Yangın yönetmeliği gereği zorunlu, normal merdiven dışındaki yangın merdiveni ve korunumlu koridorun asgari alanı ile yangın güvenlik holünün 6 m²'si
  • Son katın üzerinde, kullanıma konu edilmeyen ortak teras çatılar
  • Yapının ihtiyacı için bahçede yapılan açık otoparklar
  • Konferans, spor, sinema, tiyatro salonu gibi umumi yapılarda zorunlu boşluklar; AVM'lerde atrium boşluklarının her katta asgari alanı
  • Deprem yalıtım katı (iç yüksekliği 2,40 m'yi aşmayan, zorunlu otopark dışında kullanılmayan)
  • Konut parsellerindeki gündüz bakımevlerinin 150 m²'si ve aile sağlığı merkezlerinin md. 19/1-f-6'daki alanı
  • Bahçede peyzaj niteliğindeki pergola ve süs havuzlarının bahçe alanının %20'sini geçmeyen kısımları; giriş saçakları, bahçe ve istinat duvarları (RG 1/7/2026)
  • Asma katlı zemin katta asma kat döşemesi hizasındaki boşluk; bazanın üzerindeki gezilemeyen, kullanılmayan kaplı alanlar (RG 1/7/2026)
  • Kesme taş yığma geleneksel binalarda iç duvarların 12,5 cm'yi, dış duvarların 25 cm'yi aşan kısımları

Sık yapılan hatalar

  • Balkon ve merdiven evini sınırsız emsal harici saymak — bağımsız bölüm net alanının %20'si ile sınırlıdır.
  • Bodrumdaki zorunlu otoparkı ve sığınağı %30 hesabına katmak — bodrumda zorunlu otoparkın 2 katı ve sığınağın asgari alanı %30'a dahil edilmez; zemin üstündekiler ve sınırı aşan kısımlar dahil edilir.
  • Plan notlarındaki emsal veya kat adedi sınırlamasını gözden kaçırmak — plan notu yönetmeliğe göre önceliklidir.

Sık sorulan sorular

Emsal ile KAKS aynı şey mi?

Evet. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği katlar alanı katsayısını "KAKS (Emsal)" olarak tanımlar; imar durumunda E=1,50 gibi gösterilen değer KAKS'tır.

TAKS 0,40 ne demek?

Binanın taban alanı parsel alanının en fazla %40'ı olabilir. Örneğin 500 m² parselde TAKS 0,40 ise taban oturumu en fazla 200 m²'dir.

İnşaat alanı nasıl hesaplanır?

Emsale esas alan parsel alanı × emsal ile bulunur. Buna %30 sınırı içindeki emsal harici alanlar (zemin üstü merdiven evi, balkon, teknik hacim vb.) ve %30 hesabına girmeyen alanlar (bodrumdaki zorunlu otoparkın 2 katı, sığınak ve teknik hacimlerin asgari alanları, yangın merdiveni vb.) eklenir. 500 m² parselde E=1,50 için emsale esas alan 750 m², emsal harici üst sınır 225 m²'dir.

Emsal harici alanlar en fazla ne kadar olabilir?

22. madde veya idarelerin imar yönetmelikleriyle getirilen emsal harici alanların toplamı, parselin toplam emsale esas alanının %30'unu aşamaz (md. 5/8). Bodrumdaki zorunlu otoparkın 2 katı, bodrumdaki sığınak, merdiven ve teknik hacimlerin asgari alanları, zorunlu yangın merdiveni ve bahçedeki açık otopark gibi alanlar bu sınıra dahil değildir.

Balkonlar emsale dahil mi?

Açık çıkma şartlarını taşıyan balkonlar ve merdiven evi, bağımsız bölüm net alanının %20'sini geçmemek kaydıyla emsal harici sayılır ve %30 sınırına tabidir (md. 22/1-l).

Diğer ruhsat öncesi araçlar

Kaynak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (RG 3/7/2017-30113, son değişiklik RG 1/7/2026-33297). Liste özet niteliğindedir; her kalemin tam şartları için yönetmelik metnine bakın.

Yakında · Ön kayıt

Proje ön kontrol raporu

Alan tablonuzu bir kez girin; dört kontrol tek raporda, maddeleriyle. Projeyi belediyeye vermeden önce eksikleri görün.

  • 01OtoparkEk-1 ve karma kullanım
  • 02Emsal ve %30Taban oturumu, emsal harici sınırı
  • 03SığınakZorunluluk, kişi sayısı, net alan
  • 04Yangın kaçışMerdiven sayısı, genişlik, mesafe

Planlanan: büyükşehir otopark yönetmelikleri, önce İstanbul ve İzmir.

Ayda kaç projeniz ruhsata giriyor? (opsiyonel)

Ödeme bilgisi istenmez. Fiyat yayından önce duyurulur.